برترین کاربران هفتگی این مقاله

از ۱۳۹۸/۰۴/۰۱ تا ۱۳۹۸/۰۴/۰۷

آمار مقاله
  • بازدید کل ۴۸۹
  • بازدید این ماه ۳۶
  • بازدید امروز ۰
آمار آزمون مقاله
  • کل شرکت کنندگان ۹۸
  • قبول شدگان ۸۶
  • شرکت کنندگان یکتا ۲۶
  • میانگین درصد شرکت کنندگان ۸۰
واژه نامه فناوری نانو

نانو

nano

پيشوندي به معناي يک بيليونم يا (000،000،000،1/1). در متون فناوري‌نانو، معمولا براي مشخص کردن يک واحد اندازه‌گيري برابر با 10 به توان منفي 9 متر استفاده مي‌شود.

سطح مقاله

پیشرفته 1

طرح درس

منابع دومین مرحله نهمین مسابقه ملی فناوری نانو

کلمات کلیدی
امتیاز کاربران

اصول و کلیات سنتز نانوذرات با استفاده از روش پلی‌اُل (2)

سنتز نانوذرات با استفاده از پلی‌اُل‎­ها در سال 1989 توسط فیوِت (Fievet) ابداع شد. امروزه این روش توسعه زیادی یافته و یکی از روش‎­های استاندارد برای تولید نانومواد مختلف محسوب می‌شود. توانایی بالا در انحلال نمک­‎های فلزی ساده (قابل مقایسه با آب)، دمای جوش بالا (تا ºC 320)، داشتن خاصیت کاهندگی (که برای سنتز آنی نانوذرات فلزی کاربرد دارد)، عامل­‎دار کردن سطح برای ایجاد پایداری کلوییدی در نانوذرات مختلف با بهره‎­گیری از خواص کئوردیناسیونی و تطبیق‌پذیری بسیار بالا (به طوری که می‌توان از سبک­‎ترین پلی‌اُل‎­ها مانند اتیلن‌گلیکول (EG) تا ترکیبات با وزن مولکولی بالا مثل پلی‌­اتیلن گلیکول (PEG) برای سنتز نانوذرات گوناگون استفاده کرد) از مزایای استفاده از پلی‌اُل‌هاست.

1- مقدمه

سنتز به روش پلی‌اُل یکی از روش‌های سنتز نانوذرات است که  مبتنی بر فاز مایع بوده و با استفاده از الکل‌های  چند‌ظرفیتی (الکل‎­هایی که بیش از یک بنیان الکلی دارند) با نقطه جوش بالا انجام می‌گیرد. خانواده پلی‌اُل با ترکیب اتیلن‌گلیکول (به عنوان ساده­‎ترین عضو) شروع شده و به دو دسته اصلی تشکیل می‌شوند:

الف) پلی‌اُل‌هایی که با تکرار واحدهای اتیلن‌گلیکول ایجاد می­‎شوند، مانند دی‌‌اتیلن‌گلیکول (DEG)، تری ‌اتیلن‌گلیکول (TrEG)، تترا‌‌اتیلن‌گلیکول (TEG) و به همین ترتیب تا پلی‌اتیلن‌گلیکول (PEG) که در ساختار خود بیش از 2000 واحد اتیلن‌گلیکول دارد.

ب) پلی‌اُل­‎هایی که با افزایش طول زنجیره کربنی (نسبت به اتیلن‌گلیکول) ایجاد می­‎شوند، مانند پروپان‌دی‌اُل، بوتان‌دی‌اُل و غیره. ترکیباتی مانند گلیسرول (Gly) و ترکیباتی با چند بنیان الکلی نیز در این گروه جای می‌گیرند.

از میان خانواده بزرگ پلی‌اُل­‎ها، اتیلن‌گلیکول، دی‌اتیلن‌گلیکول، گلیسرول و بوتان‌دی‌اُل بیشترین کاربرد را برای سنتز نانوذرات مختلف دارند. ساختار شیمیایی چند نمونه از پلی‌اُل‌های متداول در شکل 1 نشان داده شده است.

 

شکل 1- ساختار چند نمونه از پلی‌اُل‎­های متداول.

 

پلی‌اُل­‌ها علاوه بر سنتز نانوذرات، کاربردهای دیگری از قبیل استفاده به عنوان حلال­، کاربرد به عنوان عامل آب‌­زدا [Dewatering Agent]، خنک‌کننده و انتقال‌دهنده حرارت، نرم‌کننده [Plasticiser]، افزودنی­‎های غذایی، صنایع دارویی، ماده اولیه تولید پلیمر و غیره نیز دارد. پلی‌اُل‎­ها موادی غیر‌سمی، زیست‌تخریب‌پذیر و زیست‌سازگار هستند. برخی از آن‎ها دارای تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا [US Food and Drug Administration; FDA] بوده و برخی از آن‎ها نیز به عنوان حلال سبز شناخته می­‎شوند.

در سال 1989 یک دانشمند فرانسوی به نام فیوِت برای اولین بار از پلی‌اُل­‎ها برای سنتز ذرات کوچک استفاده کرد و از آن پس عبارات ”فرایند پلی‌اُل“ یا ”سنتز پلی‌اُل“ مرسوم شد. این فرآیند با سنتز ذرات فلزی مانند کبالت، نیکل، مس و پلاتین آغاز شد و به دیگر فلزات، ترکیبات بین‌فلزی و آلیاژهایی مانند CoxCu1-x، FeNi و FeCoNi تعمیم یافت. در سال­‎های ابتدایی، اندازه ذرات فلزی سنتز‌شده در حدود 0/5 تا 5 میکرومتر بود و از نظر یکنواختی، اندازه و شکل کیفیت بسیار بالایی داشت و در عین حال میزان کلوخه‌ای‌شدن آن‎­ها نیز بسیار کم بود. تمامی این موارد در کنار هم باعث توسعه روز‌افزون این روش سنتزی شد، به طوری ‌که این روش به یک روش مقبول و پرکاربرد در سنتز نانوذرات مختلف تبدیل شد. طی دو دهه اخیر، تحقیقات فراوانی در این حوزه صورت گرفته است و تعداد مقالات چاپ‌شده در حوزه سنتز پلی‌اُل از کمتر از 100 مقاله در سال 2000 به بیش از 1000 مقاله در سال 2014 رسیده است.

 

شکل 2- تصاویر میکروسکوپی الکترونی عبوری از نانوذرات اکسید آهن با بلورینگی بسیار بالا سنتز‌شده با استفاده از روش پلی‌اُل.

 

عامل دما دارای تأثیر بسیار مهمی در فرایند سنتز و تعیین مشخصات محصولات حاصل از روش پلی‌اُل است؛ زیرا سرعت واکنش معمولا ًپایین بوده و نیاز به اعمال شرایط ویژه‌ای دارد. می‌توان تأثیر دما را از سه دیدگاه مختلف مورد بررسی قرار داد: (1) تأثیر دما بر پتانسیل کاهش اتیلن‌گلیکول، (2) تأثیر دما بر شکستن پیوند­های شیمیایی و تشکیل پیوند­های جدید و (3) تأثیر دما بر پدیده نفوذ. این فاکتور­ها سبب ایجاد تنوع در نحوه تأمین حرارت مورد نیاز واکنش شده و نتایج منحصر‌به‌فردی به وجود می‌آورد. می‌توان انرژی مورد نیاز برای گرم‌کردن محلول طی روش پلی‌اُل را توسط حرارت­‎دهی معمولی، تابش لیزر، امواج آلتراسونیک و امواج مایکروویو تأمین کرد. اخیراً استفاده از امواج مایکروویو به منظور حرارت­‌دهی محلول در روش پلی‌اُل بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این روش­‌ها اغلب به روش­‎های فعال­‎سازی دما بالا معروف هستند. روش پلی‌اُل در گذشته تنها به صورت حرارت­‌دهی معمولی و امروزه بیشتر به صورت حرارت‎­دهی توسط امواج مایکروویو مورد استفاده قرار می­‌گیرد. فرآیند احیا توسط تابش مایکروویو نسبت به روش­‎های معمولی با سرعت بیشتر و طی انتقال حرارت تحت مکانیزم رسانش و جابجایی انجام شده و با تبدیل انرژی تابشی به گرمایی سبب گرم‌شدن ماده می­‌شود. موادی مانند آب، الکل­‎ها و گلیکول­‎ها دارای ضریب اتلاف دی‌الکتریک و توان احیاکنندگی بسیار مناسبی هستند. تابش مایکروویو به این محلول‎­ها در حضور سورفکتانت‎­ها (مواد فعال سطحی) سبب سنتز نانو‌ذرات فلزات مختلفی مانند، Ru, Ni, Au, Pt, Ag, Pt و ترکیبات فلزی مانند HgS، CdS، و MoSe شده است. نانو‌ذرات فلزی تشکیل‌شده درون محلول نیز امواج مایکروویو را به صورت مناسبی جذب کرده و سبب گرم‌شدن سریع محیط می­‌شوند. در این حالت نشان داده شده است که استفاده از مایکروویو برای حرارت‌دهی محلول سبب سنتز نانوذراتی با توزیع و اندازه مناسب­‎تر شده و تأثیر بسیار مطلوبی روی زمان و بازده سنتز می‌گذارد. مقایسه سنتز نانو‌ذرات نیکل با دو روش حرارت‌دهی معمولی و تابش مایکروویو نشان می‌دهد که فرایند سنتز با حرارت‌دهی معمولی در دمای C°195 پس از 5 تا 17 ساعت کامل می‌شود، درحالی که حرارت‌دهی توسط امواج مایکروویو به مدت 45 دقیقه برای تکمیل فرایند کافی است.

 

2- خصوصیات و مزایای سنتز نانوذرات با استفاده از پلی‌اُل‌ها

به طور کلی پلی‌اُل‌ها از مزایای زیادی در سنتز نانوذرات برخوردارند. اولین مزیت پلی‌اُل‌‌های موجود، تنوع و گستردگی زیاد آن‌هاست که باعث افزایش چشمگیر انعطاف‌پذیری و تطبیق‌پذیری سنتزهای پلی‌اُل شده است. با افزایش وزن مولکولی و تعداد گروه‎­های هیدروکسیل (-OH) پلی‌اُل‌‌ها، نقطه جوش، قطبیت و ویسکوزیته آن‌ها افزایش می‌یابد.

مهم‎­ترین مشخصه پلی‌اُل‌ها آن است که از جنبه‌های مختلف به عنوان حلال‌های هم‌ارز با آب شناخته می‌شوند، اما نقطه جوش بالاتری نسبت به آن دارند. پلی‌اُل‌ها در انحلال ترکیبات مختلف مشابه آب عمل می‌­کنند و به این ترتیب، می‌توان از مواد اولیه ساده و ارزان‌قیمت (مانند هالیدها، نیترات‌ها و سولفات‌ها) در فرایند‌های سنتز مختلف استفاده کرد. علاوه بر این، محصولات واکنش عموماً حلالیت پایینی در پلی‌اُل­‌ها (به دلیل قطبیت پایین‌تر آن‌ها نسبت به آب) داشته و به‌راحتی ته­‌نشین خواهند شد. از آنجایی که قطبیت پلی‌اُل‌ها بسیار کمتر از آب است، لذا ترکیبات و نمک­‎های با قطبیت بالا، حلالیت کمتری در آن‌ها دارند و به‌راحتی رسوب می‌کنند. پلی‌اُل‌ها عوامل کی‌لیت‌کننده با قطبیت پایین‎­تری نسبت به آب هستند، اما این خاصیت کی‌لیت‌کنندگی در مجموع باعث افزایش حلالیت آن‌ها شده است، به طوری که از لحاظ حلالیت با آب قابل مقایسه هستند. در علم شیمی، عموماً ترکیباتی که با  فلزات تشکیل کمپلکس می­‎دهند، تحت عنوان لیگاند شناخته می‌شوند و به دسته‌­ای از لیگاندها که توانایی تشکیل کمپلکس و برهم‌کنش با یک فلز خاص را از طریق دو یا چند قسمت خود داشته باشند، کی‌لیت‌کننده "Chelator" یا "Chelating agent" گفته می­‌شود. خاصیت کی‌لیت‌کنندگی پلی‌اُل‌ها نقش بسیار کلیدی مهمی در کنترل فرایندهای جوانه‌زنی، رشد و کلوخه‌ای‌شدن نانوذرات دارد؛ زیرا پلی‌اُل‌ها به سطح ذرات (به‌ویژه ذرات اکسیدی) چسبیده و به عنوان پایدار‌کننده کلوییدی عمل می‎­کنند.

مزیت دیگر استفاده از پلی‌اُل‌ها، نقطه جوش بالای آن‌ها است و لذا می‌توان سنتز نانوذرات را در دماهای C° 320-200 و بدون نیاز به فشارهای بالا یا استفاده از اتوکلاو انجام داد. استفاده از دمای بالا در سنتز نانوذرات، امکان تولید مستقیم نانوذرات بلورین در فاز مایع را ممکن می‌سازد و لذا نیازی به انجام فرایندهای بعدی برای افزایش بلورینگی، که باعث رشد و کلوخه‌ای‌شدن آن‌ها می­‌شود، نیست. بلورینگی بالای نانوذرات یکی از مسائل مهم در تبیین خواص ساختاری آن­‎ها است؛ زیرا کارایی مطلوب کاتالیزور­ها، ترکیبات فلوئورسان، نیمه­‎رسانا­ها، ابررساناها و بسیاری دیگر از ترکیبات عامل‌دار‌شده، مستلزم بلورینگی بسیار بالای آن‌هاست.

از یک سو، استفاده از دماهای بالا برای سنتز نانوذرات با بلورینگی مناسب ضروری بوده، اما از سوی دیگر باعث کلوخه‌ای‌شدن و رشد نانوذرات می‌شود. در اینجا، خواص کئوردیناسیونی پلی‌اُل‎­ها موجب عامل­‌دار‌کردن سطح و پایدارکنندگی کلوییدی می‌شود که یکی از مزایای سنتز با استفاده از پلی‌اُل­‎ها به شمار می‎آید. منظور از پیوند کئوردیناسیونی این است که بین ذرات فلزی و پلی‌‌اُل برهم‌کنش‌ها یا پیوندهایی ایجاد می‌شود که باعث پایداری بالای فلز می‌شود. به عبارت دیگر، پلی‌‌اُل با تشکیل پیوندهای کئوردیناسیونی، نه تنها به عنوان کاهنده بلکه به عنوان عامل پایدار‌کننده نیز ایفای نقش می‌کند. علاوه بر نقطه جوش پلی‌اُل­‎ها، تجزیه حرارتی (Thermal Decomposition) آن‌ها نیز در تعیین حداکثر دمای مورد استفاده در فرآیند سنتز مورد توجه قرار می‌گیرد. پدیده‌هایی از قبیل آب‌زدایی، اکسیداسیون، کربوکسیل­‎زدایی و همچنین پلیمریزاسیون منجر به تجزیه حرارتی پلی‌اُل­‎ها می‌شوند که معمولاً در دماهای حدود C° 50 پایین‎­تر از نقطه جوش پلی‌اُل تسریع می‌شوند. خلوص مواد اولیه نیز فرایند تجزیه حرارتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بنابراین، دمای مناسب برای سنتز نانوذراتی با بلورینگی و پایداری مناسب بایستی با توجه به نوع نانوذرات، پلی‌اُل و مواد اولیه مورد استفاده انتخاب شود. از ویژگی‌های دیگر پلی‌اُل‌­ها می‌توان به مواردی زیر اشاره کرد:

(الف) خواص احیاکنندگی پلی‌اُل­‎ها که سنتز مستقیم نانوذرات فلزی را ممکن می‌­سازد؛ (ب) حذف راحت پلی‌اُل­‌ها از سطح نانوذرات پس از اتمام سنتز که باعث خلوص بالاتر محصول می­‎شود و (ج) توانایی تولید انبوه و قابلیت استفاده در فرایند‌های سنتز با جریان پیوسته [Continuous-Flow].

 

3- سنتز نانوذرات با استفاده از فرایند پلی‌اُل

انتشار روز‌افزون مقالات علمی در حوزه سنتز نانوذرات با استفاده از روش پلی‌اُل نشان از رشد چشمگیر و فزاینده کاربرد این روش در سنتز نانوذرات مختلف دارد. می‌توان دلیل این امر را ویژگی­‎های منحصربه‌فرد و مزایای این روش نسبت به سایر روش‎­ها دانست. نانوذرات سنتز‌شده با این روش در سه دسته اصلی قرار می‌گیرند:

1. سنتز نانوذرات فلزی به روش پلی‌اُل.

2. سنتز نانوذرات اکسید فلزی به روش پلی‌اُل.

3. سنتز کالکوژنید‌­های فلزی نانومتری و نانوذرات غیرفلزی به روش پلی‌اُل.

نانوذرات فلزی اولین ترکیبات نانومتری هستند که به روش پلی‌اُل سنتز شده‎­اند. سنتز نانوذرات فلزی به روش پلی‌اُل شامل دو مرحله اصلی است. در مرحله اول، یک نمک معدنی از ترکیب موردنظر در پلی‌اُل (به عنوان حلال) حل می‌شود. با وجود آنکه نمک‌هایی مانند استات کبالت، نیکل یا مس آبدار در اتیلن‌گلیکول کاملاً محلول هستند، اما در برخی موارد، ماده اولیه به مقدار کمی در پلی‌اُل حل می‌شود. در این موارد، یک ترکیب حد واسط بین ماده اولیه و محصول نهایی به وجود می­‌آید که در واقع نیروی محرکه ادامه واکنش است. در اکثر موارد، حلالیت ماده اولیه به اندازه‌­ای است که منجر به تشکیل این ترکیب حد واسط شود. البته تشکیل ترکیب حد واسط بین ماده اولیه و محصول نهایی عمومیت زیادی ندارد و تنها در برخی از موارد مشاهده شده است. در مرحله دوم، محلول واکنش را در معرض حرارت (منابع حرارتی متداول یا امواج مایکروویو) قرار می­‎دهند. با افزایش حرارت تا رسیدن به نقطه جوش پلی‌اُل، ترکیب مورد استفاده به عنوان ماده اولیه احیا شده (البته در مواردی که قدرت احیا‌کنندگی پلی‌اُل کافی نباشد، بایستی یک عامل احیا‌کننده نیز افزوده شود) و به صورت عنصری در می‎آید. در طی این مرحله، اندازه ذرات عناصر فلزی نیز در اثر فرایندهای جوانه‌زنی و رشد افزایش می‌یابد. از آنجایی که این روش یک روش سنتز پایین‌به‌بالا است، بنابراین میزان رشد ذرات را می‌توان با کنترل پارامترهایی مانند دما، زمان، غلظت مواد اولیه، ویسکوزیته، نوع پلی‌اُل و غیره کنترل کرده و نانوذراتی با اندازه دلخواه تولید کرد. هر چه دمای محلول در این روش بالاتر باشد، نرخ جوانه‌زنی بالاتر و نانو‌ذرات با اندازه یکنواخت‌تری ایجاد می­‎شود. همچنین، افزایش زمان واکنش موجب افزایش اندازه ذرات می­‌شود. از این‎رو، با کنترل عوامل فوق می‌توان امکان دستیابی به نانو‌ذرات فلزی با اندازه دلخواه را فراهم کرد.

پلی‌اُل یکی از روش­‎های مناسب سنتز نانو‌ذرات اکسید فلزی است. در این روش، نمک­­­‎های ساده فلزی مانند هیترات‌ها، هالید‌ها و استات‌های فلزی به عنوان ماده اولیه مورد استفاده قرار می­‎گیرد. حلال پلی‌اُل بلافاصله جوانه ذرات تشکیل‌شده را از نظر اندازه و توزیع اندازه کنترل می­‎کند. حذف پلی‌اُل از سطح ذرات به صورت نسبتاً ساده‌ای انجام می­‎شود، به این ترتیب که ابتدا با آب مورد شستشو قرار می‌­گیرد، سپس در معرض عوامل کوئوردیناسیون‌دهنده قوی­‎تر مانند آمین­‎ها و کربوکسیلات قرار گرفته و نهایتاً در دمای C° 320-200 عملیات حرارتی می­‎شود. علاوه بر دما، مدت زمان واکنش، غلظت و نوع افزودنی، می‌توان با غلظت آب در‌ دسترس نیز واکنش را کنترل کرد. وجود آب برای تشکیل اکسید­ها بسیار ضروری است، به طوری که برای غلظت پایین آب از چگالش درونی پلی‌اُل‎های تنها، برای غلظت متوسط آب از هیدرات­‎ها به عنوان ماده اولیه استفاده می­‎شود. به طور کلی، با بزرگ‎تر‌شدن اندازه ذره غلظت بالایی از ماده اولیه و آب مورد نیاز است. تزریق داغ آب داغ و ماده اولیه سبب کوچک‎تر‌شدن ذرات می­‎شود. معمولاً اندازه ذره کمینه با حلالیت ترکیب محصول موردنظر در پلی‌اُل کنترل می‎­شود. برای ذرات بسیار کوچک، کمپلکس‌های کوئوردیناسیونی از کاتیون فلزی و پلی‌اُل دارای پایداری بیشتری نسبت به اکسید‌های نامحلول هستند. معمولاً، سنتز پلی‌اُل منجر به ایجاد سوسپانسیون‌های کلوئیدی پایدار حاوی نانوذرات نسبتاً ‌کلوخه‌نشده با اندازه 1 تا 200 نانومتری می‌شود. مواردی از مشخصات نانوذرات اکسید فلزی سنتز‌شده به روش پلی‌اُل در جدول 1 آورده شده است.

 

جدول 1- مثال‌هایی از نانوذرات اکسید فلزی سنتز‌شده به روش پلی‌اُل

 

 امروزه انواع مختلفی از نانوذرات اکسیدی دوتایی و سه‌تایی با ترکیب شیمیایی گوناگون، شکل، عناصر آلاینده و اندازه ذرات مختلف با روش پلی‌اُل قابل سنتز هستند. در مقایسه با سنتز نانو‌ذرات فلزی به روش پلی‌اُل، اطلاعات دقیقی از نحوه کنترل شکل ذرات اکسیدی حاصل از روش پلی‌اُل وجود ندارد. کنترل مورفولوژی ذرات اکسیدی نیازمند بررسی اثر خاصیت اسیدی یا بازی سطوح نانوذرات روی کوئوردیناسیون چسبندگی سطح پلی‌اُل‌ها و تأثیر متقابل آن روی جوانه‌زنی ذرات است. همچنین، علاوه بر پلی‌اُل‌ها، استفاده از عوامل فعال ویژه‌ برای کنترل دقیق شکل نانوذرات اکسیدی مورد نیاز است.

سنتز پلی‌اُل اکسید‌های فلزی به واسطه خواص احیا‌کنندگی پلی‌اُل‌ها محدود شده و موجب تشکیل ذرات فلزی می‌شود. برای سیستم‌های مشخص، امکان تهیه ذرات فلزی و همینطور اکسید فلزی تنها با تنظیم دمای واکنش وجود دارد. در حالت کلی، سنتز نانوذرات اکسید فلزی در دمای پایین‌تر (C° 180-100) و نانوذرات فلزی در دمای بالاتر (C° 250-180) انجام می‌شود.

علاوه بر نانواکسید­های فلزی، سنتز کالکوژنید­های فلزی نانومتری و نانوذرات غیرفلزی به روش پلی‌اُل به طور گسترده­‎ای صورت می‌گیرد. در این حالت، سولفیدهای فلزی مورد توجه قرار گرفته‌اند. در سال‎­های اخیر، سنتز کالکوژنید­های فلزی برای کاربرد­های ویژه از قبیل سلول­‎های خورشیدی، فوتوکاتالیست‌ها، ترموالکتریک­‎ها و باتری­‎های لیتیومی مورد استفاده قرار گرفته است.

 

4- نتیجه‎گیری

امروزه روش پلی‌اُل یکی از روش­‎های پرکاربرد در سنتز نانوذرات بوده و نانوذرات تولیدی با این روش از کیفیت بسیار بالایی از نظر ساختار، اندازه، شکل و غیره برخوردار هستند. تاکنون ترکیبات مختلفی با این روش سنتز شده‌­اند که عمدتاً شامل ترکیبات فلزی، اکسید فلزی و کالکوژنید­های فلزی می‌شوند. اندازه ذرات تولیدی از یک نانومتر تا چندین میکرومتر متغیر است. اصلی­‎ترین دلایل توسعه روزافزون این روش عبارتند از: نقطه جوش بالا، زیست‌تخریب‌پذیری و زیست‌سازگاری بالا، گستردگی و انعطاف‌پذیری بالای پلی‌اُل­‎ها، پایدارکنندگی نانوذرات، حذف آسان پلی‌اُل‌ها بعد از اتمام واکنش، توانایی انطباق با شرایط گرمایش با امواج مایکروویو و برابری میزان انحلال ترکیبات مختلف در پلی‌اُل‎­ها با میزان انحلال همان ترکیبات در آب.

 

منابـــع و مراجــــع

Dong, H., Y.-C. Chen, and C. Feldmann, "Polyol synthesis of nanoparticles: status and options regarding metals, oxides, chalcogenides, and non-metal elements". Green Chemistry, 2015. 17(8): p. 4107-4132

http://www.benbest.com/cryonics/polyols.jpg.

Schep, L.J., et al., "Diethylene glycol poisoning." Clinical Toxicology, 2009. 47(6): p. 525-535

Brayner, R., F. Fiévet, and T. Coradin, "Nanomaterials: A Danger Or a Promise?" 2014: Springe