برترین کاربران هفتگی این مقاله

از ۱۳۹۷/۰۴/۲۳ تا ۱۳۹۷/۰۴/۲۹

هیچ کاربری در این بازه زمانی وجود ندارد

آمار مقاله
  • بازدید کل ۱,۸۰۴
  • بازدید این ماه ۳۱
  • بازدید امروز ۰
آمار آزمون مقاله
  • کل شرکت کنندگان ۳۳
  • قبول شدگان ۲۵
  • شرکت کنندگان یکتا ۲۳
  • میانگین درصد شرکت کنندگان ۶۷
واژه نامه فناوری نانو

نانو

nano

پيشوندي به معناي يک بيليونم يا (000،000،000،1/1). در متون فناوري‌نانو، معمولا براي مشخص کردن يک واحد اندازه‌گيري برابر با 10 به توان منفي 9 متر استفاده مي‌شود.

سطح مقاله

پیشرفته 2

نویسندگان
کلمات کلیدی
امتیاز کاربران

شاخص‌های ارزش‌گذاری پتنت (2)

اگرچه ارزش پتنت تنها به وسیله شاخصه‌های موجود در یک پتنت تعیین نمی‌شود و عوامل متعددی مانند فناوری موضوع پتنت، شرکت‌های رقیب و بازار نیز تعیین‌کننده ارزش پتنت است، اما مطالعات تجربی به خوبی نشان داده است که می‌توان با تکیه بر برخی شاخص‌های موجود در پتنت، ارزش اقتصادی پتنت را پیش‌بینی کرد. تا به حال متغیرهای متنوعی به عنوان شاخص‌های ارزش‌گذاری پتنت معرفی شده است. در مقاله حاضر و در مقاله قبلی، شاخص‌های ارزش‌گذاری پتنت شامل 1- «وضعیت تقاضانامه پتنت»، 2- «تمدید پتنت»، 3- «تعداد ارجاعات به پتنت»، 4- «تعداد مراجع پتنت»، 5- «تعداد مراجع غیرپتنتی»، 6- «دعاوی قضایی یا اعتراض به پتنت»، 7- «اندازه خانواده پتنت»، 8- «تعداد ادعاها»، 9- «تعداد طبقات فناوری»، 10- «تعداد مخترعان»، 11- «مشخصات مخترعان»، 12- «تعداد متقاضیان یا مالکان پتنت»، 13- «مالکیت پتنت یا مشخصات مالک پتنت»، 14- «روش ثبت پتنت»، 15- «سن پتنت»، 16- «ضریب اصالت پتنت»، 17- «ضریب عمومیت پتنت»، 18- «زمان چرخه فناوری»، 19- «تأخیر زمانی گرنت پتنت» و 20- «کیفیت متن پتنت» به تفصیل بیان خواهد شد.
در ادامه مقاله قبلی، شاخص‌های ارزش‌گذاری پتت (1)، سایر شاخص‌ها شرح داده می‌شود:
 
8-2- تعداد ادعاها
قلمرو و گستره یک پتنت، معیار مهمی برای ارزش اقتصادی پتنت است؛ همچنان که این قلمرو مشخص‌کننده ابعاد حفاظت حقوقی و در نتیجه محدوده بازار پتنت است. هر چه این قلمرو بزرگ‌تر باشد نشان می‌دهد که گستره فناوری بزرگ‌تری از کنترل دیگران خارج شده است. اما اندازه‎گیری قلمرو یا گستره یک پتنت مشکل است. قلمرو پتنت در ادعانامه نمایان می‌شود اما «تعداد مراجع پتنت» که مرزهای حقوقی پتنت را نسبت به دانش قبلی آن مشخص می‌کند نیز قلمرو پتنت را بیان می‎کند. تعدادی از اقتصاددانان «تعداد ادعاها» (Number of claims) را به عنوان نماینده قلمرو حقوقی پتنت به کار برده‌اند. استدلال آن‌ها بر این اساس است که هر پتنتی، یک مجموعه اجزا خلاقانه است که هر یک در یک ادعا منعکس شده است؛ لذا «تعداد ادعاها» می‌تواند شاخصی از ارزش کل پتنت باشد. با این وجود، تمایل برخی از مخترعان برای افزایش تعداد ادعاها، ارتباط بین قلمرو و«تعداد ادعاها»ی پتنت را دچار اشکال کرده است. هر چند ادعاهایی که در پتنت گرنت شده آمده است، ادعاهایی است که بررسی شده‌اند.

با توجه به این که «تعداد ادعاها» به عنوان نماینده قلمرو حقوقی پتنت به کار برده شده استف لذا «تعداد ادعاها» می‌تواند شاخصی از ارزش کل پتنت باشد.

آنالیز تجربی در این زمینه کمیاب اما کاملاً مثبت است. به طور مثال مطالعه‌ای که در سال 2004 انجام شده است، نتیجه‌گیری می‌کند که «تعداد ادعاها» مهم‌ترین شاخص کیفیت پتنت در 6 مورد از 7 حوزه فناوری مورد مطالعه بوده است. همچنین اعتبار این شاخص در سال 1992 تدیید شده است. به علاوه مطالعات نشان می‎دهد که احتمال دعوی قضایی علیه یک پتنت با افزایش تعداد ادعاها، بیشتر می‌شود.

9-2- تعداد طبقات فناوری پتنت
شاخص «تعداد طبقات فناوری» یا تعداد طبقات IPC (Number of IPC classes یا number of technical classes) که به قلمرو یا گستره یک پتنت مربوط می‌شود، در سال 1994 در طی تحقیقی معرفی شد. این تحقیق نشان داد قلمرو پتنت که با طبقات فناوری اندازه‌گیری شده بود، بر ارزش تجاری شرکت‌های زیست فناوری آمریکا تأثیر مثبت و قابل توجهی دارد.
به هر حال شواهد کمی در زمینه ارتباط بین «تعداد طبقات فناوری» و ارزش پتنت وجود دارد. به طور مثال تحقیقی که در سال 1997 انجام شد نشان داد که تعداد طبقات IPC اثر مثبت کمی بر روی احتمال دعوی قضایی نسبت به پتنت‌های اداره ثبت اختراع آمریکا دارد. در عین حال برخی مطالعات حاکی از غیر قابل توجه بودن اثر این شاخص است.
نکته دیگر این است که در ارزش‌گذاری پتنت گاهی اوقات از شاخص «قلمرو پتنت» (Patent Scope or Breadth) نام‌برده می‌شود. به هر حال اندازه‌گیری و عملیاتی کردن این شاخص مشکل است و معمولاً شاخص «تعداد طبقات فناوری» برای اندازه‌گیری قلمرو پتنت به کار می‎رود.

معمولاً شاخص «تعداد طبقات فناوری» برای اندازه‌گیری قلمرو پتنت به کار می‎رود. به هر حال شواهد کمی در زمینه ارتباط بین «تعداد طبقات فناوری» و ارزش پتنت وجود دارد.

10-2- تعداد مخترعان
این شاخص که در سال 1988 معرفی شد، بر این منطق استوار است که اختراع به دست آمده از تحقیقات چندین مخترع باید ارزشمندتر از اختراعی باشد که توسط یک نفر انجام شده است. به عبارت دیگر، تعداد مخترعان ممکن است نماینده هزینه تحقیقات انجام شده برای انجام اختراع باشد که البته هزینه تحقیقات نیز از لحاظ آماری به ارزش فنی اختراع مرتبط می‌شود؛ یعنی هر چه منابع بیشتری صرف تحقیقات شود نشان می‌دهد که پروژه شامل تحقیقات بیشتر و گران‌تری است. در چندین مطالعه اقتصادی، ارتباط بین تعداد مخترعان پتنت و ارزش اقتصادی و فناورانه پتنت بیان شده است. همچنین مطالعات حاکی از ارتباط مثبت بین احتمال اعتراض به پتنت و تعداد مخترعان است.

شاخص «تعداد مخترعان» بر این منطق استوار است که اختراع به دست آمده از تحقیقات چندین مخترع باید ارزشمندتر از اختراعی باشد که توسط یک نفر انجام شده است.

2- 11- مشخصات مخترعان
«مشخصات مخترعان» (Characteristics of the inventor team) هم ممکن است به عنوان شاخصی برای پیش‌بینی ارزش پتنت به کار رود. به طور مثال هر چقدر تیم مخترعان بزرگ‌تر و بین‎الملی‌تر باشد، امکان بهره‌برداری آن‌ها از مبانی گسترده‎تر دانش بیشتر است. تحقیقی که در زمینه تأثیر مشخصات مخترعان بر ارزش پتنت صورت گرفته است حاکی از آن است که عواملی مثل تحصیلات و میزان ارجاعات به پتنت‌های قبلی مخترعان می‌تواند اهمیت داشته باشد. همچنین در برخی مراجع عنوان شده است که پتنت‌های که دارای مخترعان کلیدی (Key inventors) باشند، ارزشمندتر لحاظ می‌شوند. بنا بر تعریف مخترع کلیدی، مخترعی است که هم کوشا (Industrious) و هم مستعد (Talented) باشد.


مشخصات مخترعان هم ممکن است به عنوان شاخصی برای پیش‌بینی ارزش پتنت به کار رود. به طور مثال تحقیقات نشان می‌دهد که عواملی مثل تحصیلات و میزان ارجاعات به پتنت‎های قبلی مخترعان، می‌تواند بر ارزش پتنت تأثیرگذار باشد.

12-2- تعداد متقاضیان یا مالکان پتنت
تعداد مالکان پتنت (Number of applicants or assignees) هم به عنوان شاخص ارزش‌گذاری پتنت مورد توجه محققین قرار گرفته است. مطالعه‌ای که بر روی 750 پتنت صورت گرفته است (24) نشان می‌دهد که تعداد مالکان پتنت بر ارزش پتنت تأثیرگذار است. همچنین این تحقیق نشان می‎دهد (جدول 1) که بیش از 80 درصد پتنت‎های مورد مطالعه، تنها دارای یک مالک هستند.

filereader.php?p1=main_4124bc0a9335c27f0
13-2- مالکیت پتنت
نوع مالکیت پتنت (Ownership) یا مشخصات مالک پتنت (Assignee’s characteristics) هم می‌تواند شاخصی برای ارزش‌گذاری پتنت باشد. پتنت‌هایی که مالک آن‌ها شرکت‌های بزرگ یا مؤسسات تحقیقاتی معروف هستند، ارزش بیشتری دارند. اعتبار این شاخص از لحاظ نظری و تجربی تأیید شده است.

پتنت‌هایی که مالک آن‌ها شرکت‌های بزرگ یا مؤسسات تحقیقاتی معروف هستند، ارزش بیشتری دارند.

14-2- روش ثبت پتنت
چند مسیر وجود دارد که متقاضی پتنت می‌تواند با انتخاب یکی از آن‌ها تقاضانامه خود را به اداره ثبت اختراع ارائه کند. یکی از این مسیرها، ارائه مستقیم تقاضانامه پتنت به اداره ثبت اختراع ملی یا اداره ثبت اختراع منطقه‎ای مانند اداره ثبت پتنت اروپا است. بعد از این تاریخ (تاریخ حق تقدم)، متقاضی به مدت یک سال فرصت دارد تا تصمیم نهایی خود را بگیرد و کشورهایی را که می‎خواهد حفاظت از اختراع در آن‌ها صورت بگیرد، انتخاب کند. همچنین راهبرد جدیدی برای تشکیل پرونده از زمان اجرایی شدن «معاهده همکاری پتنت» یا PCT ایجاد شده است. مسیر PCT به جای 12 ماه، 31 ماه برای بسط بین‎الملی پتنت در اختیار مخترع می‎گذارد. این مسیر جدید مورد اقبال واقع شده است به طوری که در سال 2005، 53 درصد متقاضیان ثبت اختراع در اداره ثبت پتنت اروپا این روش را انتخاب کرده‎اند.
آگاهی از این که روش PCT برای ثبت پتنت انتخاب شده است یا خیر، بلافاصله از طریق صفحه اول تقاضانامه پتنت میسر می‎شود. به هر حال ارتباط بین شاخص «روش ثبت پتنت» (Patent Filling Route or strategy) و ارزش پتنت هنوز مبهم است؛ زیرا متقاضیان برای انتخاب مسیر PCT ممکن است دلایل خیلی متفاوتی داشته باشند. از یک طرف، برای این که بتوانند حفاظت از اختراع خود را در حوزه جغرافیایی گسترده‎تری انجام دهند، اقدام به انتخاب این مسیر کنند. از طرف دیگر، متقاضیانی که هنوز از بازار بالقوه اختراع خود نامطمئن هستند و کسانی که قصد دارند اختراع خود را در مراحل اولیه تحقیقات به ثبت برسانند، ممکن است با توجه به مدت زمان بیشتری که راهبرد PCT جهت گسترش بین‎الملی ثبت پتنت در اختیار آن‌ها می گذارد، این مسیر را انتخاب کنند. این دو انگیزه متفاوت برای انتخاب روش PCT، منجر به نتیجه‎گیری کاملاً متفاوتی در مورد ارزش پتنت می‌شود. در صورتی که هدف از انتخاب مسیر PCT، مورد اول باشد، این امر نشان‎دهنده ارزش بیشتر پتنت است. در حالی که نتیجه مورد دوم برعکس است و می‌تواند حاکی از ارزش کم پتنت باشد. به هر حال مطالعات نشان می‌دهد که روش ثبت پتنت می‌تواند کم و بیش نشان‌دهنده ارزش پتنت باشد.

مطالعات نشان می‌دهد که «روش ثبت پتنت» نیز می‌تواند شاخص ارزش‌گذاری پتنت باشد. به هر حال ارتباط بین این شاخص و ارزش پتنت، با توجه به انگیزه متفاوت مخترعان برای انتخاب مسیر ثبت، هنوز مبهم است.
 
15-2- سن پتنت
منظور از سن پتنت (Patent age)، تعداد سال‌هایی است که از تاریخ تشکیل پرونده می‌گذرد. عموماً حداکثر سن پتنت می‌تواند 20 سال باشد، در صورتی که هزینه‌های تمدید پتنت پرداخت شود. اگر از 20 سال، سن پتنت را کم کنیم، عمر باقیمانده پتنت به دست می‎آید. پتنت‌های گرنت شده‌ای که مدت زمان بیشتری از عمر آن‎ها باقی مانده است عموماً ارزشمندتر تلقی می‌شوند. با افزایش سن پتنت، فناوری‌های اساسی به میزان بیشتری در بازار نفوذ می‌کنند؛ اما هر چه سن پتنت بیشتر می‎شود احتمال منسوخ شدن فناوری هم بیشتر می‌شود.
 
پتنت‌های گرنت شده‌ای که مدت زمان بیشتری از عمر آن‌ها باقی مانده است عموماً ارزشمندتر تلقی می‌شوند.

16-2- ضریب اصالت پتنت
ضریب اصالت پتنت (Originality) نشان‎دهنده تنوع پتنت‎هایی است که این پتنت به آن‌ها ارجاع داده است (پتنت‌های مرجع). این ضریب بر اساس توزیع پتنت‌های مرجع در کلاس‌های فناوری محاسبه می‌شود. با استفاده از رابطه زیر می‌توان این ضریب را محاسبه کرد:
 
filereader.php?p1=main_c81e728d9d4c2f636
 
 
 
 
 
 
 
 
 
به طوری که در این رابطه SB مجموعه کلاس‎های پتنت‎های مرجع است. همچنین منظور از تعداد کل پتنت‎های مرجع همان «تعداد مراجع پتنت» است.
بزرگی این ضریب با بنیادی (Radicalness) بودن فناوری ارتباط داده می‌شود. در حقیقت چنین پنداشته می‌شود که فناوری پتنت‌های نشأت گرفته از تعداد زیادی فناوری مختلف، بنیادی‌تر و پیچیده‌تر است. فناوری بنیادی منحصر به فرد و جدید است و تأثیر آن بر فناوری‌های آینده بیشتر خواهد بود. بنابراین هر چقدر این ضریب بزرگ‌تر باشد پتنت ارزشمندتر خواهد بود.

ضریب اصالت پتنت، نشان‎دهنده تنوع پتنت‌هایی است که این پتنت به آن‌ها ارجاع داده است و هر چقدر این ضریب بزرگ‌تر باشد پتنت ارزشمندتر خواهد بود.

17-2- ضریب عمومیت پتنت
ضریب عمومیت پتنت (Generality) نشان‌دهنده تنوع پتنت‌هایی است که به پتنت مورد نظر ارجاع داده‌اند. این ضریب بر اساس توزیع پتنت‎های ارجاع‌دهنده در کلاس‌های فناوری محاسبه می‌شود. با استفاده از رابطه زیر  می‌توان این ضریب را محاسبه کرد:

filereader.php?p1=main_eccbc87e4b5ce2fe2
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
به طوری که در این رابطه SF مجموعه کلاس‎های پتنت‎های ارجاع‌دهنده به پتت مورد نظر است. همچنین منظور از تعداد کل پتنت‎های ارجاع‌دهنده همان «تعداد ارجاعات به پتنت» است.
ضریب عمومیت نوعاً به عنوان شاخص اساسی بودن یک فناوری تفسیر می‌شود. یعنی هر چقدر از یک فناوری پتنت شده اختراعات بیشتری سرچشمه بگیرد، نشان می‌دهد که آن فناوری اساسی‎تر است. بنابراین بزرگ‌تر بودن این ضریب نشان‌دهنده ارزشمندتر بودن پتنت است.
برای اندازه‌گیری ضریب اصالت و عمومیت پتنت، انتخاب سیستم طبقه‎بندی پتنت مناسب دارای اهمیت است.

ضریب اصالت پتنت، نشان‎دهنده تنوع پتنت‌هایی است که به پتنت مورد نظر ارجاع داده‌اند و هر چقدر این ضریب بزرگ‌تر باشد پتنت ارزشمندتر خواهد بود.

18-2- زمان چرخه فناوری
منظور از زمان چرخه فناوری (Technology Cycle Time یا TCT)، متوسط سن پتنت‌هایی است که در پتنت مورد نظر به آن‌ها ارجاع داده شده است. در حقیقت برای محاسبه زمان چرخه فناوری، ابتدا فاصله زمانی بین تاریخ گرنت پتنت‌های مرجع و تاریخ گرنت پتنت حاضر بر حسب سال و سپس میانگین آن‌ها محاسبه می‌شود. به طور مثال اگر یک پتنت مربوط به سال 1990 به سه پتنت به ترتیب مربوط به سال‌های 1986، 1887 و 1988 ارجاع داده باشد، زمان چرخه فناوری 3 سال خواهد بود. به طور کلی زمان چرخه فناوری، مدت زمانی را که بین تولید پتنت حاضر و پتنت‌های قبلی سپری شده است، نشان می‎دهد. فناوری‌های نوظهور زمان چرخه کوتاه‌تر یعنی 4 سال یا کمتر دارند، در حالی که فناوری‌های تکامل یافته‌تر دارای زمان چرخه به طور متوسط 15 سال یا بیشتر هستند. مثلاً در صنعت نیمه‌رسانا، زمان چرخه فناوری 3 تا چهار سال است. در صنعت کشتی‌سازی ممکن است بیش از 10 سال باشد. متوسط زمان چرخه فناوری 8 سال گزارش شده است.
با توجه به این که کوتاه بودن زمان چرخه فناوری نشان‌دهنده نوظهور بودن فناوری است و نیز با توجه به ارزشمندتر بودن فناوری‌های نوظهور در مقایسه با فناوری‎های تکامل یافته، انتظار می‌رود که ارزش پتنت با زمان چرخه فناوری همبستگی منفی داشته باشد. به هر حال محققین گزارش کرده‌اند که مدت زمان سپری شده بین تاریخ گرنت پتنت‌های قبلی و پتنت حاضر، اثر مثبتی بر ارزش پتنت دارد. استدلال آن‌ها این است که زمان چرخه فناوری، عمر اقتصادی مورد انتظار پتنت را نشان می‌دهد به طوری که اگر زمان چرخه فناوری پتنت طولانی‌تر باشد بدان معنی است که فناوری پتنت به صورت تاریخی، سرعت رشد کمتری دارد و لذا ماندگاری پتنت بیشتر خواهد بود.

منظور از زمان چرخه فناوری، متوسط فاصله زمانی بین تاریخ گرنت پتنت‌های مرجع و تاریخ گرنت پتنت حاضر بر حسب سال است. محققان گزارش کرده‌اند که مدت زمان سپری شده بین تاریخ گرنت پتنت‌های قبلی و پتنت حاضر، اثر مثبتی بر ارزش پتنت دارد.

19-2- تأخیر زمانی گرنت پتنت
منظور از «تأخیر زمانی گرنت پتنت» (Grant lag)، فاصله زمانی بین تاریخ تقاضانامه و تاریخ گرنت پتنت است. این فاصله زمانی معمولاً با اندازه‌گیری تعداد ماه‌های متوالی بین تاریخ تقاضانامه و گرنت به دست می‌آید. محققان بیان کرده‌اند که این تأخیر زمانی بر روی ارزش پتنت تأثیر منفی خواهد گذاشتغ زیرا با وجود آن که مطالعات بین «تعداد ارجاعات به پتنت» و تأخیر زمانی، همبستگی مثبت مشاهده کرده‌اند اما با ثابت نگه داشتن «تعداد ارجاعات به پتنت»، تأخیر زمانی بیشتر نشان‎دهنده قدیمی‎تر بودن ایده و لذا جذابیت کمتر است. همچنین محققان بیان داشته‌اند که این تأخیر زمانی، اعتقاد متقاضی پتنت به ارزش آن پتنت را آشکار می‌کند زیرا در صورتی که پتنت برای متقاضی ارزشمند باشد، وی بیشتر و مستندتر اقدام خواهد کرد و لذا پتنت سریع‌تر گرنت خواهد شد. بنابراین تأخیر زمانی کوتاه‌تر برای گرنت پتنت می‌تواند شاخصی از ارزش بیشتر پتنت باشد.

منظور از شاخص «تأخیر زمانی گرنت پتنت»، فاصله زمانی بین تاریخ تقاضانامه و تاریخ گرنت پتنت است. محققان بیان کرده‌اند که این تدخیر زمانی بر روی ارزش پتنت تأثیر منفی خواهد گذاشت.

20-2- کیفیت متن پتنت
تشریح اختراع با جزئیات بیشتر و دقیق‌تر می‌تواند بر ارزش اختراع بیافزاید. تعداد کلمات به کار رفته برای تشریح اختراع اهمیت دارد.

منابـــع و مراجــــع

http://www.uspto.gov/news/pr/2000/00-72.jsp

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0927539803000458

http://www.arc.gov.au/pdf/00_02.pdf

http://halshs.archives-ouvertes.fr/docs/00/65/45/01/PDF/1133.pdf

http://www2.druid.dk/conferences/viewpaper.php?id=1929&cf=28

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048733304000514

http://www.efi.de/fileadmin/Studien/Studien_2010/15_2010_Patent_Value.pdf

http://browse.oecdbookshop.org/oecd/pdfs/free/9209021e.pdf

http://download.springer.com/static/pdf/637/chp%253A10.1007%252F978-3-540-68125-0_105.pdf?auth66=1385581876_2d118f15fcfbfaaca96e55b2968d6916&ext=.pdf

http://www.uil-sipo.si/fileadmin/upload_folder/Rating_Valuation.pdf

http://sticonference.org/Proceedings/vol1/Arts_Validating_82.pdf

http://www.globelicsacademy.org/pdf/BronwynHall_5.pdf

http://www.nber.org/chapters/c8351.pdf

http://www.epip.eu/conferences/epip06/papers/Parallel%20Session%20Papers/CAVIGGIOLI%20Federico.pdf

http://www.isi.fraunhofer.de/isimedia/docs/p/de/diskpap_innosysteme_policyanalyse/discussionpaper_28_2011.pdf

http://ftp.zew.de/pub/zew-docs/dp/dp11044.pdf

http://is.jrc.ec.europa.eu/pages/ISG/patents/documents/FedericoMunaripatentportfoliovaluationseville.pdf

http://dev3.cepr.org/meets/wkcn/6/6696/papers/Gambardella_HV_PatVal_attheExtensiveandIntensiveMarginMay2012.pdf

http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=997869

http://www.researchoninnovation.org/patval.pdf

http://halshs.archivesouvertes.fr/docs/00/53/66/50/PDF/Quality_indicators_16-11-10_VF.pdf

https://dipot.ulb.ac.be/dspace/bitstream/2013/53934/1/RePEc_sol_wpaper_07-023.pdf

http://is.jrc.ec.europa.eu/pages/ISG/patents/documents/Squicciarini_IPTS_25May2012.pdf

http://bschool.nus.edu/departments/FinanceNAccounting/seminars/Papers/thesis%20proposal%20final%20tcy.pdf

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048733301001937

http://www.wipo.int/edocs/mdocs/mdocs/en/wipo_ip_econ_ge_2_11/wipo_ip_econ_ge_2_11_determinants.pdf

http://economix.fr/pdf/dt/2012/WP_EcoX_2012-31.pdf

http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0895717707000854