برترین کاربران هفتگی این مقاله

از ۱۳۹۷/۰۷/۲۸ تا ۱۳۹۷/۰۸/۰۴

هیچ کاربری در این بازه زمانی وجود ندارد

آمار مقاله
  • بازدید کل ۲,۴۹۱
  • بازدید این ماه ۲۴
  • بازدید امروز ۰
آمار آزمون مقاله
  • کل شرکت کنندگان ۵۱
  • قبول شدگان ۳۱
  • شرکت کنندگان یکتا ۳۴
  • میانگین درصد شرکت کنندگان ۶۰
واژه نامه فناوری نانو

نانو

nano

پيشوندي به معناي يک بيليونم يا (000،000،000،1/1). در متون فناوري‌نانو، معمولا براي مشخص کردن يک واحد اندازه‌گيري برابر با 10 به توان منفي 9 متر استفاده مي‌شود.

سطح مقاله

پیشرفته 2

نویسندگان
امتیاز کاربران

آشنایی با قوانین، موافقت‌نامه‌ها، معاهدات و ادارات ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی ثبت اختراع (3)

1- اداره ثبت اختراع اروپا (EPO)
سازمان ثبت اختراع اروپا (European Patent Organization) که جهت تمایز با EPO گاهی EPOrg خوانده می‌شود، یک سازمان بین‌المللی است که در سال 1977 به وسیله کشورهای عضو تأسیس شد تا در اروپا تحت کنوانسیون ثبت اختراع اروپا (EPC) پتنت اعطا کند. این سازمان از لحاظ قانونی نه تنها به کشورهای اتحادیه اروپا محدود نمی‌شود و چندین عضو آن خارج از کشورهای اتحادیه اروپا هستند، بلکه این سازمان کشورهایی را دربر می‌گیرد که عضو کنوانسیون EPC هم نیستند. به طور کلی هم اکنون این سازمان در برگیرنده 40 کشور است. 38 کشور یعنی آلبانی، اتریش، بلژیک، بلغارستان، کرواسی، قبرس، جمهوری چک، دانمارک، استونی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، مجارستان، ایسلند، ایرلند، ایتالیا، لتونی، لیختن اشتاین، لیتوانی، لوکزامبورگ، مقدونیه، مالت، موناکو، هلند، نروژ، لهستان، پرتغال، رومانی، سان مارینو، صربستان، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، سوئیس، ترکیه و انگلستان که عضو کنوانسیون EPC هستند، کشورهای عضو (Member States یا Contracting States) خوانده می‌شود. همچنین دو کشور بوسنی و هرزگوین و مونته نگرو از طریق امضای موافقت‌نامه‌های تعمیم یافته (Extension agreements)، کشورهای تعمیم یافته (Extension States) این سازمان نامیده می‌شوند (شکل 1). شایان ذکر است سازمان ثبت اختراع اروپا بین سال‌های 1993 و 2009 با 10 کشور غیرعضو موافقت‌نامه‌های تعمیم یافته امضا کرده بود که 8 کشور در سال‌های بعد به کنوانسیون EPC پیوستند و هم اکنون جز کشورهای عضو محسوب می‌شوند و تنها 2 کشور مذکور، کشورهای تعمیم یافته هستند. این سازمان از دو ارگان شورای اداری (Administrative Council) و اداره ثبت اختراع اروپا تشکیل شده است. شورای اداری نقش نظارت و نیز تا حدودی نقش قانون‌گذاری را برعهده دارد. مرجع اصلی قانون‌گذاری جهت اصلاح کنوانسیون EPC خود کشورهای عضو هستند؛ زمانی که در کنفرانس کشورهای عضو جلسه گردهم می‌آیند. همچنین هیأت تجدید نظر (Boards of Appeal) که از ارگان‌های مستقل این سازمان نیست بلکه بخشی از اداره ثبت اختراع اروپا است، به عنوان مرجع قضایی مستقل تعیین شده است.
اداره ثبت اختراع اروپا، به عنوان بازوی اجرایی سازمان ثبت اختراع اروپا، مسئولیت بررسی اختراعات و اعطای پتنت اروپا تحت کنوانسیون EPC را برعهده دارد. دفتر مرکزی اداره ثبت اختراع اروپا در مونیخ آلمان واقع شده است. همچنین این اداره دارای شعبه‌ای در رایسوایک (Rijswijk) حومه شهر لاهه هلند، ادارات فرعی در برلین آلمان و وین اتریش و یک دفتر رابط (liaison bureau) در بروکسل بلژیک است. اداره ثبت اختراع اروپا به وسیله رئیسی که توسط شورای اداری منصوب می‌شود، هدایت می‌شود به طوری که علاوه بر ریاست اداره ثبت اختراع، ایشان نقش نمایندگی سازمان ثبت اختراع اروپا را نیز برعهده دارد. هم اکنون (سال 2015 میلادی) ریاست این اداره برعهده Benoît Battistelli از کشور فرانسه است. در پایان سال 2009 میلادی، این اداره 6818 کارمند داشت به طوری که 3718 نفر در مونیخ، 2710 نفر در رایسوایک، 274 نفر در برلین، 112 نفر در وین و 4 نفر در بروکسل مشغول به فعالیت بودند.

filereader.php?p1=main_a87ff679a2f3e71d9
شکل 1- کشورهای عضو و تعمیم یافته سازمان EPO (اقتباس از [14])

همان طور که گفته شد وظیفه اصلی اداره ثبت اختراع اروپا، اعطای پتنت اروپا است. به عبارت دیگر در این اداره بررسی‌کننده‌های پتنت، مسئول مطالعه تقاضانامه‌های پتنت اروپا ارائه شده توسط متقاضیان دریافت پتنت هستند تا در مورد اعطا یا عدم اعطای پتنت به اختراعات تصمیم‌گیری کنند. به هر حال فرایند ثبت اختراع در اروپا نسبتاً پیچیده و به طور کلی شامل چندین مرحله است: 1- انجام اختراع، 2- آماده‌سازی و نگارش تقاضانامه پتنت اروپا دربرگیرنده چکیده، شکل‌ها، شرح اختراع و ادعاها، 3- پرکردن فرم‌های رسمی اداره، EPO -4 تشکیل پرونده از طریق ارائه فرم‌های پرشده و تقاضانامه به اداره مونیخ، برلین، لاهه یا ادارات ثبت اختراع ملی و پرداخت هزینه‌های تشکیل پرونده (Filing fee) و جستجو (Search fee)، 5- بررسی شکلی (examination as to form یا formal examination) پرونده در واحد دریافت (Receiving section) اداره از لحاظ تکمیل بودن مدارک و مطابقت آن‌ها با الزامات رسمی، 6- جستجوی موضوع و ادعاهای اختراع توسط واحد جستجوی (Eamining divisions) و ارائه گزارش جستجو و نظر غیرالزام‌آور در مورد امکان پتنت شدن اختراع، 7- انتشار تقاضانامه و گزارش جستجو، 8- پرداخت هزینه‌های لازم از قبیل هزینه‌های بررسی، 9- بررسی ماهوی تقاضانامه (examination as to substance یا substantive examination)، 10 - اعطای پتنت (باید توجه داشت که اداره ثبت اختراع اروپا فرایند واحدی را جهت اعطای پتنت فراهم می‌کند اما از نقطه نظر اعمال حق و اجرا، پتنت اعطا شده پتنت واحد به حساب نمی‌آید. به عبارت دیگر، پتنت‌های اعطا شده در قاره اروپا، اتحادیه اروپا یا حتی در کشورهای تعیین شده معتبر نیست بلکه پتنت‌های اعطا شده مجموعه‌ای از پتنت‎های ملی (bundle of national patents در مقابل unitary patent) است که باید به صورت جداگانه در کشورهای تعیین شده مورد تأیید قرار گیرد. نکته دیگر این است که بر طبق معاهده EPC، مخترع نمی‌تواند در کشوری که در پتنت اروپا به عنوان کشور مورد نظر تعیین کرده است، برای همان اختراع، پتنت ملی درخواست کند) و 11- تأیید ملی (National validation) به طوری که در این مرحله پتنت اعطا شده باید در هر یک از کشورهای تعیین شده در مدت زمان مشخصی از طریق رعایت الزامات ملی آن کشورها (به طورمثال ترجمه تقاضانامه به زبان رسمی یک اداره مشخص) مورد تأیید قرار گیرد. لازم به ذکر است که زبان‌های انگلیسی، فرانسه و آلمان، زبان‌های رسمی اداره ثبت اختراع اروپا است و نشریات از جمله بولتن ثبت اختراع اروپا و مجله رسمی اداره ثبت اختراع اروپا به سه زبان مذکور منتشر می‌شود. تقاضانامه‌های پتنت ممکن است به هر زبانی ارائه شود مشروط براین که در ظرف 2 ماه ترجمه آن به یکی از زبان‌های رسمی ارسال شود، به طوری که تقاضانامه ارسال شده یا ترجمه شده به زبان رسمی، مبنای اقدامات بعدی از جمله انتشار تقاضانامه خواهد بود. لازم به ذکر است کد دو حرفی معرف اداره ثبت اختراع اروپا بر طبق استاندارد وایپو EP است.
علاوه بر اعطای پتنت اروپا، اداره EPO مسئول تهیه گزارش‌های جستجو (search reports) از طرف اداره ثبت اختراع کشورهای بلژیک، قبرس، فرانسه، یونان، ایتالیا، لیتوانی، لوکزامبورگ، مالت، هلند، سان مارینو و ترکیه نیز هست. علاوه بر این، اداره ثبت اختراع اروپا واحد اعتراضات (opposition divisions) نیز دارد. مسئولیت این بخش بررسی اعتراضات ثبت شده نسبت به پتنت‌های گرنت شده اروپا است. همان طور که ذکر شد هیأت تجدید نظر این اداره مسئول رسیدگی به درخواست‌های تجدید نظر ثبت شده درباره بخش‌های دریافت، بررسی و اعتراضات است. همچنین اداره EPO به عنوان اداره دریافت‌کننده (RO)، مرجع جستجوی بین‌المللی (ISA)، مرجع بررسی مقدماتی بین‌المللی (IPEA) و مرجع جستجوی بین‌المللی تکمیلی (SISA) در مورد تقاضانامه‌های بین‌المللی پتنت ارائه شده تحت معاهده PCT عمل می‌کند. در وب سایت اداره ثبت اختراع اروپا، چندین خدمات رایگان از جمله امکانات جستجو و دستیابی به اسناد پتنت و به دست آوردن حقوقی تقاضانامه‌ها و پتنت‌های اروپا ارائه شده است. مهمترین این خدمات پایگاه داده Espacenet است که بیش از 90 میلیون سند پتنت از سراسر جهان در آن گردآوری شده و به صورت رایگان در اختیار عموم مردم قرار گرفته است.

2- مؤسسه ثبت اختراع شمال اروپا (NPI)
مؤسسه ثبت اختراع شمال اروپا یک سازمان بین دولتی است که توسط کشورهای دانمارک، ایسلند و نروژ در سال 2006 تأسیس شده است و مقر آن در شهر Taastrup دانمارک قرار دارد. این مؤسسه با هدف حفظ و ارتقای خدمات و توانایی‌های ثبت اختراع ادارات ثبت اختراع ملی کشورهای عضو مؤسسه ایجاد شد، به طوری که عملکرد مؤسسه ثبت اختراع شمال اروپا بر همکاری بین ادارات ثبت اختراع ملی کشورهای عضو و بهره‌برداری از توانایی‎ها و منابع موجود این ادارات استوار است. در حقیقت این مؤسسه پتنت اعطا نمی‌کند بلکه با ارائه خدماتی به فرایند اعطای پتنت کمک می‌کند. مؤسسه ثبت اختراع شمال اروپا برای اتباع و ساکنان دانمارک، ایسلند، نروژ و سوئد به عنوان مرجع جستجوی بین‌المللی (ISA)، مرجع بررسی مقدماتی بین‌المللی (IPEA) در مورد تقاضانامه‌های بین‌المللی پتنت ارائه شده تحت معاهده PCT عمل می‌کند. به عبارت دیگر این مؤسسه به همراه اداره ثبت اختراع اروپا و اداره ثبت اختراع سوئد، به عنوان مرجع ISA و IPEA برای تقاضانامه‌های بین‌المللی، ادارات ثبت اختراع کشورهای دانمارک، ایسلند، نروژ و سوئد را به عنوان ادارات دریافت‌کننده انتخاب کرده‌اند. همچنین این اداره جستجو بین‌المللی تکمیلی نیز انجام می‌دهد. علاوه بر این اداره ثبت اختراع شمال اروپا برای شرکت‌های تجاری و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات مالکیت فکری، خدمات جستجوی منابع پتنت و غیرپتنت ارائه می‌دهد. لازم به ذکر است کد دو حرفی معرف این مؤسسه بر طبق استاندارد وایپو XN است.

3- اداره ثبت اختراع اوراسیا (EAPO)
کشورهایی که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به وجود آمده بودند، در پی ایجاد سیستمی برای حفاظت از مالکیت فکری خود بودند. بدین منظور کنوانسیونی در سال 1991 به امضا این کشورها رسید که در آن یک سیستم مشترک پتنت در نظر گرفته شده بود. هدف از این سیستم، اعطای پتنت واحد در قلمرو تمام کشورهای عضو بر اساس معیارهای ثبت اختراع ارائه شده در قانون اتحاد جماهیر شوروی بود، به طوری که این پتنت در تمام این کشورها معتبر باشد. اما این کنوانسیون هرگز به مرحله اجرا نرسید. بنابراین در ادامه کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا (Eurasian Patent Convention یا EAPC) ارائه شد. در این کنوانسیون مشابه با کنوانسیون ثبت اختراع اروپا، مرحله واحدی برای ارزیابی اختراعات و اعطای پتنت ارائه می‌شود اما پس از اعطا و برخلاف کنوانسیون ثبت اختراع اروپا، نیازی به تأیید این پتنت به صورت ملی در کشورهای مورد نظر نیست. کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا رسماً در تاریخ نهم سپتامبر 1994 در شهر مسکو توسط سران 10 کشور جمهوری آذربایجان، جمهوری ارمنستان، جمهوری بلاروس، جمهوری گرجستان، جمهوری قزاقستان، جمهوری قرقیزستان، جمهوری مولداوی، فدراسیون روسیه، جمهوری تاجیکستان و اوکراین امضا شد. کشور ترکمنستان (که جز کشورهای امضاکننده کنوانسیون هم نبود) به عنوان نخستین کشور کنوانسیون را پذیرفت. سپس این کنوانسیون به ترتیب در کشورهای جمهوری بلاروس و تاجیکستان به تصویب رسید. در ادامه کنوانسیون به ترتیب کشورهای فدراسیون روسیه، جمهوری قزاقستان، جمهوری آذربایجان، جمهوری قرقیزستان، جمهوری مولداوی و جمهوری ارمنستان به تصویب رسید. شایان ذکر است که این کنوانسیون درکشورهای جمهوری گرجستان و اکراین (علی‌رغم امضای اولیه آن) به تصویب نرسید. بر طبق مفاد کنوانسیون، در صورتی این کنوانسیون به مرحله اجرا می‌رسد که حداقل سه کشور آن را در پارلمان‌های خود به تصویب برسانند یا آن را بپذیرند. بنابراین در دوازدهم آگوست 1995 این کنوانسیون اجرا شد. جمهوری مولداوی که قبلاً جز اعضای کنوانسیون بود، در نتیجه تغییر نظام سیاسی کشور در تاریخ 26 آوریل 2012 از کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا کناره‌گیری کرد. بنابراین هم اکنون 8 کشور ترکمنستان، جمهوری بلاروس، جمهوری تاجیکستان، روسیه، جمهوری آذربایجان، جمهوری قزاقستان، قرقیزستان و جمهوری ارمنستان عضو کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا هستند (شکل 2).
سازمان ثبت اختراع اوراسیا (Eurasian patent Organisation) یک سازمان منطقه‌ای است که جهت اجرای سیستم پتنت اوراسیا و اعطای پتنت اوراسیا (Eurasian patent) بر طبق کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا در سال 1996 میلادی تأسیس شد. کشورهای ترکمنستان، جمهوری بلاروس، جمهوری تاجیکستان، روسیه، جمهوری آذربایجان، جمهوری قزاقستان، قرقیزستان و جمهوری ارمنستان که کشورهای عضو کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا هستند، اعضای سازمان EAPO را تشکیل می‌دهند. این سازمان مشابه با سازمان ثبت اختراع اروپا از دو ارگان شورای اداری و اداره ثبت اختراع اوراسیا به عنوان بازوی اجرایی سازمان، تشکیل شده است. زبان رسمی این سازمان روسی و دفتر مرکزی آن در شهر مسکو روسیه واقع شده است. ریاست این سازمان هم اکنون (سال 2015 میلادی) برعهده Alexander Grigoriev از فدراسیون روسیه است.

filereader.php?p1=main_e4da3b7fbbce2345d
شکل 2- کشورهای عضو کنوانسیون ثبت اختراع اوراسیا و سازمان EAPO (اقتباس از [22])

وظیفه اصلی اداره ثبت اختراع اوراسیا، دریافت تقاضانامه‌ها و اعطای پتنت اوراسیا است به طوری که این پتنت در قلمرو تمام کشورهای عضو کنوانسیون EAPC معتبر است و برخلاف پتنت اروپا، پس از اعطای پتنت نیازی به تأیید آن توسط ادارات ملی ثبت اختراع کشورهای عضو کنوانسیون نیست. همچنین بر خلاف روند اداره ثبت اختراع اروپا، متقاضی ملزم به تعیین کشورهای مورد نظر (از میان کشورهای عضو) در هنگام ارائه تقاضانامه جهت حفاظت از اختراع در آن کشورها نیست، بلکه بعد از اعطای پتنت اوراسیا، چنین امکانی وجود دارد. با عدم پرداخت هزینه‌های سالیانه نگهداری پتنت در کشوری خاص، پتنت اوراسیا در آن کشور نامعتبر خواهد بود. به طور کلی فرایند ثبت اختراع در اوراسیا مشابه با ثبت اختراع در اروپا شامل چندین مرحله است: 1- انجام اختراع توسط مخترع، 2- آماده‌سازی و نگارش تقاضانامه پتنت اروراسیا دربرگیرنده چکیده، شکل‌ها، شرح اختراع و ادعاها و سایر موارد لازم جهت فهم اختراع (تقاضانامه‌های اوراسیا به هر زبانی قابل ارائه است به شرطی که در ظرف دو ماه از تشکیل پرونده، به زبان روسی ترجمه شود)، 3- پر کردن فرم‌های رسمی اداره ثبت اختراع اوراسیا (فرم درخواست اعطای پتنت the request of grant که الزاماً باید به زبان روسی پر شود)، 4- تشکیل پرونده از طریق ارائه فرم‌های پر شده و تقاضانامه به اداره ثبت اختراع اوراسیا یا ادارات ثبت اختراع ملی کشورهای عضو و پرداخت هزینه‌های لازم، 5- بررسی شکلی (formal examination) پرونده در اداره دریافت‌کننده از لحاظ تکمیل بودن مدارک و مطابقت آن‌ها با الزامات کنوانسیون و مقررات پتنت اوراسیا، 6- جستجوی موضوع و ادعاهای اختراع توسط اداره EAPO و ارائه گزارش جستجو به متقاضی، 7- انتشار تقاضانامه و گزارش جستجو توسط اداره EAPO و 8- در خواست متقاضی از اداره EAPO ظرف 6 ماه از تاریخ انتشار تقاضانامه و گزارش جستجو جهت انجام بررسی ماهوی و پرداخت هزینه‌های بررسی ماهوی، 9- بررسی ماهوی تقاضانامه و تصمیم‌گیری در مورد اعطای پتنت یا رد تقاضانامه اوراسیا توسط اداره EAPO و 10- اعطای پتنت اوراسیا در صورت پرداخت هزینه آن و انتشار آن (در این مرحله امکان تعیین کشورهای مورد نظر جهت حفاظت از پتنت اوراسیا در آن‌ها مقدور است) به طوری که این پتنت در قلمرو کشورهای عضو معتبر خواهد بود. به هر حال لازم به ذکر است بر اساس کنوانسیون EAPC، تصمیم‌گیری درباره هرگونه اختلاف برسر اعتبار پتنت اعطا شده یا نقض آن در یکی از کشورهای عضو برعهده دادگاه‌های ملی یا سایر مراجع ذی‌صلاح ملی آن کشور است به طوری که این تصمیم تنها در قلمرو آن کشور معتبر خواهد بود (ممکن است در طی تصمیم‌گیری دادگاه، نیاز به ترجمه این پتنت به زبان کشور مورد نظر باشد). همچنین شایان ذکر است که اداره ثبت اختراع اوراسیا تحت معاهده PCT به عنوان اداره دریافت‌کننده و نیز در صورت کسب مجوز شورای اداری به عنوان مرجع جستجوی بین‌المللی و مرجع بررسی مقدماتی بین‌المللی عمل می‌کند. لازم به ذکر است کد دو حرفی معرف اداره ثبت اختراع اوراسیا بر طبق استاندارد وایپو EP است.