برترین کاربران هفتگی این مقاله

از ۱۳۹۷/۰۴/۰۲ تا ۱۳۹۷/۰۴/۰۸

هیچ کاربری در این بازه زمانی وجود ندارد

آمار مقاله
  • بازدید کل ۱۲,۵۹۰
  • بازدید این ماه ۲۶
  • بازدید امروز ۴
آمار آزمون مقاله
  • کل شرکت کنندگان ۸۹
  • قبول شدگان ۵۶
  • شرکت کنندگان یکتا ۴۹
  • میانگین درصد شرکت کنندگان ۵۵
واژه نامه فناوری نانو

نانو

nano

پيشوندي به معناي يک بيليونم يا (000،000،000،1/1). در متون فناوري‌نانو، معمولا براي مشخص کردن يک واحد اندازه‌گيري برابر با 10 به توان منفي 9 متر استفاده مي‌شود.

سطح مقاله

پیشرفته 1

طرح درس

منابع پیشنهادی هشتمین مسابقه ملی-عناوین کلی

نویسندگان
کلمات کلیدی
امتیاز کاربران

نانو الیاف در پزشکی

الکتروریسی به عنوان روشی برای تولید الیاف بسیار نازک شناخته می‌شود. پلیمرهای مصنوعی و طبیعی به صورت ساختارهای بی‌بافت یا باندل های (bundles) لیفی آرایش یافته با تخلخل و سطح مخصوص بالا تولید می‌شوند. در این مقاله مروری بر کاربردهای نانو الیاف الکتروریسی شده در پزشکی از جمله مهندسی بافت، سامانه‌های انتقال و رهایش دارو، پوشش‌های زخم، پروتزها و زیست حسگرها خواهیم داشت.
مقدمه
یکی از چالش‌هایی که علم پزشکی از دیر باز تاکنون با آن مواجه بوده است ارائه‌ی درمان برای بافت‌های آسیب دیده‌ی بدن می‌باشد. در چند دهه‌ی اخیر، مواد نساجی در ارائه خدمات در حوزه پزشکی نقش مهمی داشته‌اند؛ به طوری که عنوان منسوجات پزشکی دایره مصرف عظیمی را در بر گرفته است؛ که در این میان ساختارهای نانولیفی به دلیل خصوصیات منحصر به فرد و کاربردهای فراوانی که دارند؛ در علم پزشکی بسیار مورد توجه قرار گرفته‌اند. روش‌های مختلفی برای تولید چنین ساختارهای لیفی استفاده می‌شود. ازمیان این روش‌ها الکتروریسی، ساده‌ترین روشی می‌باشد که می‌تواند الیافی بسیار ظریف و پیوسته از مواد مختلف مانند پلیمرها در حالت محلول و در حالت مذاب تهیه کند. قطر چنین الیافی در محدوده میکرومتر تا چندین نانومتر است. ابعاد کوچک این الیاف منجر به افزایش نسبت سطح به حجم آنها می‌شود. به عبارت دیگر سطح مخصوص این الیاف با کاهش اندازه آنها افزایش می‌یابد. با استفاده از این روش می‌توان اندازه و شکل الیاف و حتی تخلخل زیرلایه حاصل شده از الیاف را به خوبی کنترل کرد. به علاوه ترکیبات شیمیایی ماتریس‌های لیفی حاصل شده را می‌توان متناسب با خصوصیات و کاربرد مورد نظر تغییر داد. به دلیل چنین مزایایی الکتروریسی به عنوان بهترین روش تولید الیاف در ابعاد نانو می‌باشد. در کاربردهای پزشکی هم به دلیل تولید آسان الیاف از مواد زیست سازگار (مصنوعی و طبیعی) و توانایی در اصلاح خصوصیات الیاف از طریق مخلوط کردن یا عامل دار کردن سطح، این روش بسیار متداول است. در شکل 1 نمونه‌ای از انواع نانو الیف الکتروریسی شده را مشاهده می‌کنید. نانو الیاف در پزشکی کابردهای مختلف دارد. از جمله این کاربردها در مهندسی بافت می‌باشد که از ماتریس‌های نانو لیفی به عنوان داربست برای رشد سلول استفاده می‌شود. در پوشش‌های زخم هم از این الیاف الکتروریسی شده به عنوان بستری برای بهبود زخم استفاده می‌شود. به علاوه، به دلیل نسبت سطح به حجم بالای الیاف الکتروریسی شده، تثبیب آنزیم ها و سایر کاتالیست‌های بیولوژیکی به راحتی توسط آنها صورت می‌پذیرد[1-4] .

filereader.php?p1=main_c4ca4238a0b923820
شکل 1. ساختار نانو الیاف الکتروریسی شده الف) نانو الیاف راندوم، ب) نانو الیاف متخلخل، ج) نانو الیاف مغزی-پوسته، د)نانو الیاف آرایش یافته، ه)نخ نانو، و) نانوالیاف لوله ای شکل توخالی[5]

حوزه کاربردهای زیست پزشکی اغلب نیازمند یک رویکرد چند رشته‌ای می‌باشد که علوم حیاتی و پزشکی را با علم مواد و مهندسی ترکیب می‌کند. به منظور کارکرد خوب این مواد یا به عبارت دیگر توانمند بودن مواد در دادن پاسخی مناسب در کاربردهای زیستی، این مواد باید زیست سازگار باشند. به دلیل برهمکنش پیچیده میان مواد و سیستم‌های بیولوژیکی نمی‌توان یک معنای دقیق و یا اندازه‌گیری دقیقی از زیست سازگاری ارائه داد؛ هر چند در صورتی که مواد توسط بدن موجود زنده پذیرفته شود، معیاری برای ارزیابی زیست سازگاری مواد خواهد بود. نیازمندی‌های چنین پاسخی از یک کاربرد تا کاربرد دیگر تفاوت دارد، هرچند سمیت، التهاب و پاسخ سیستم ایمنی باید در تمامی این کابردها تا حد ممکن کمینه باشد.

مهمترین کاربردهای نانوالیاف زیست سازگار در پزشکی
1. مهندسی بافت
پروفسور لنگر (Langer) در سال 1993 یک تعریف جامع از مهندسی بافت ارائه داد " مهندسی بافت، یک حوزه بین رشته‌ای است که اصول مهندسی و علوم زیستی به کمک بهبود اجزای بیولوژیکی آمده تا بتوانند آنها را بازسازی، نگهداری و از لحاظ عملکرد بافت بهبود بخشند"[6]. در حقیقت مهندسی بافت امکان تولید یک بافت جدید با کمک سلول‌های بنیادی و یا سلول‌های تمایز یافته همان بافت را برای ما فراهم می‌آورد. ایجاد بافت جدید در خارج از بدن، نیازمند یک بستر جهت قرار گرفتن سلول‌ها بر آن و تقلید از ماتریس خارج سلولی (Extra Cellular Matrix) در داخل بدن می‌باشد، که در اصطلاح به آن داربست (scaffold) گفته می‌شود. در مهندسی بافت، سلول‌ها بر روی داربست قرار داده شده و مجموعه سلول‌ها و داربست در محلول‌های پیچیده‌ای از ترکیبات شناخته شده (نمک‌ها، آمینو اسیدها، ویتامین‌ها)، که به طور غالب اجزای سرم به آن‌ها اضافه می‌شود و محیط کشت نام دارد، رشد داده می‌شوند. بنابراین یکی از رویکردهای مهم در مهندسی بافت، طراحی داربست‌های پلیمری با خواص مکانیکی و خصوصیات بیولوژیکی مشابه با ماتریس خارج سلولی (ECM) می‌باشد. ECM طبیعی از فیبرهای پروتئینی مانند کلاژن و الاستین که به صورت الیاف هستند و محدوده قطر آنها در حدود 10 تا چند صد نانومتر می‌باشد؛ تشکیل شده است؛ که در حقیقت نانو الیاف تقلیدی از این ساختار ECM می‌باشد. برهمکنش میان سلول‌ها و ECM می تواند فعالیت‌های سلولی نظیر چسبندگی، مهاجرت، تکثیر، تمایز و بیان ژن را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین هر چه داربست بتواند تقلید بهتری از ECM داشته باشد، احتمال موفقیت در بازیابی و رسیدن به بافت موردنظر افزایش می یابد[7].
ساختار بی بافت (mat) الکتروریسی شده نانو الیاف به عنوان یک داربست برای سلول‌ها عمل کرده و تا بازیابی مجدد ماتریس خارج سلولی در بدن باقی می‌ماند.

filereader.php?p1=main_c81e728d9d4c2f636
شکل 2. ساختار بی بافت الکتروریسی شده نانو الیاف

هر چند خصوصیات مورد نظر برای یک داربست نانو لیفی متناسب با نوع بافت تغییر می‌کند، اما یک سری خصوصیات مشترک که مطلوب تمامی بافت‌هاست، وجود دارد.
زیست سازگاری، زیست تخریب پذیری، آرایش یافتگی، تخلخل، ناهمواری و سفتی سطح نانو الیاف از جمله خصوصیاتی است که باید در طراحی داربست نانولیفی در نظر گرفته شود [8].
  • زیست سازگاری (biocompatibility): در حقیقت توانایی یک ماده برای ایفای نقش در یک کاربرد ویژه و اجرای یک وظیفه خاص می‌باشد؛ به گونه‌ای که توام با دریافت پاسخ صحیح و مناسب از طرف بافت میزبان باشد. برای این منظور از پلیمرهای زیست سازگار برای تولید نانو الیاف استفاده می‌شود.
  • زیست تخریب پذیری (biodegradability): داربست نانولیفی باید تا حد امکان زیست تخریب پذیر باشد تا نیازی به جراحی ثانویه برای خروج داربست نباشد و نرخ این تخریب نیز باید متناسب با نرخ تشکیل یک ماتریس خارج سلولی جدید باشد.
  • آرایش یافتگی (orientation): نوع جمع کننده چرخان و یا ثابت، در آرایش یافتگی الیاف بسیار موثر می‌باشد. درجه آرایش یافتگی درون ماتریس لیفی الکتروریسی شده، نه تنها می‌تواند بر خصوصیات مکانیکی تأثیر گذار باشد بلکه بر روی چسبندگی، تکثیر و آرایش سلولی هم تاثیرگذار است.
  • تخلخل (porosity): اندازه حفره و چگالی حفره‌ها هم نقش مهمی در مهاجرت و فیلتراسیون سلول‌ها و ماکرومولکول‌ها دارد؛ همچنین می‌تواند بر جابه جایی مواد معدنی و مواد زائد کنترل داشته باشد. اندازه حفره در ابعاد میکرو در داربست الکتروریسی شده (به طوری که اندازه حفره بزرگتر از حریم سلولی باشد) منجر به نفوذ سلول درون داربست و ایجاد یک داربست سه بعدی می‌گردد. همچنین اندازه حفره در ابعاد نانو که اغلب نادیده گرفته می‌شود؛ علاوه بر کنترل بر عبور مواد مورد نیاز سلول و خروج مواد زائد، در چسبندگی سلول و سایر رفتارهای سلولی نیز تأثیر به سزایی دارد.
  • ناهمواری سطح (roughness): ناهمواری سطح در مقیاس نانو یک شبیه سازی از پیکره بندی نانو در ECM طبیعی است که منجر به افزایش فرصت‌هایی برای جذب پروتئین روی سطح داربست می‌شود که تمایز و رشد سلول ها را تسریع می‌کند.
  •  سفتی سطح (stifness): سفتی سطح داربست نانو لیفی نیز در رفتار سلولی تأثیر گذار است به طوری که تمایز سلولی را با تأثیر بر ساختار اسکلت سلولی و فعال کردن ارتباطات (signaling) داخل سلولی، که ویژگی‌های سفتی سطح را به سلول انتقال می‌دهد، به سلول القا می‌کند. ثابت شده است که سلول‌ها می‌توانند نوسانات کوچک در سفتی نانو ماتریس‌ها را درک کنند.

2. رهایش دارو و انتقال ژن

کنترل رهایش دارو، انتقال ژن و مهندسی بافت، حوزه‌های بسیار نزدیکی به یکدیگر هستند مواد فعال بیولوژیکی (مانند داروهای ضد سرطان، داروهای ضد التهاب، آنتی بیوتیک‌ها و پروتئین‌ها) و ژن‌ها (مانند دزوکسی ریبو نوکلئیک اسید (DNA)) می‌توانند در نانو الیاف به عنوان یک حامل بارگذاری شده و به بافت مورد نظر انتقال داده شوند. رهایش دارو در نانو الیاف الکتروریسی شده در مقایسه با فیلم ها، به دلیل نسبت سطح به حجم بالاتر، با کنترل بهتری صورت می‌گیرد[9].
پروفیل رهایش دارو به نوع توزیع دارو در ماتریس پلیمری بستگی دارد. به طور کلی دو مدل توزیع دارو در نانو الیاف وجود دارد[10]:

  • مدل ماتریسی (matrix)

در این مدل داروها در محلول پلیمری قبل از الکتروریسی حل می‌شوند که منجر به حضور دارو در سطح و درون ساختار الیاف می‌گردد. اما این روش، رهایش اضافی (burst release) دارو در مراحل اولیه را به دنبال دارد که مطلوب نمی‌باشد.

  • مدل مخزنی (reservoir devices)

در این مدل با استفاده از الکتروریسی هم محور (coaxial electrospinning)، دارو درون ساختار نانو الیاف پلیمری محبوس (encapsulate) می‌گردد. الکتروریسی هم محور یک روش الکتروریسی پیشرفته برای تولید ساختارهای پوسته- هسته می‌باشد. این روش مزایایی ازجمله راندمان بارگذاری بالای دارو و کنترل بهتر بر پروفیل رهایش دارو نسبت به روش‌های قدیمی تر دارد. در الکتروریسی هم محور، اثر رهایش اضافی (burst release effect) بسیار کاهش می‌یابد؛ اما به طور کامل حذف نمی‌شود.
رهایش دارو در این مدل‌ها با دو ساز و کار کلی صورت می پذیرد: 1. نفوذ 2. انحلال(تخریب)

  •  نفوذ

در این حالت، دارو باید به غشای پلیمری نفوذ کند و از آن عبور کرده تا در بافت هدف رها گردد .
میزان نفوذ بستگی به تخلخل سامانه‌ها دارد. به طوریکه در حالت متخلخل، دارو از حفره‌ها عبور کرده و به بافت می‌رسد و در حالت غیر متخلخل دارو از فضای بین زنجیرهای پلیمری (free volume) عبور کرده و از ساختار خارج می‌شود؛ (فضای میان زنجیرها درحد چند نانو متر است). در شکل 3 رهایش دارو از دو ساختار (متخلخل و غیر متخلخل) مشاهده می‌گردد.


filereader.php?p1=main_eccbc87e4b5ce2fe2
شکل 3. نحوه رهایش دارو در دو ساختار متخلخل و غیر متخلخل

  • انحلال یا تخریب
در این روش، نرخ رهایش دارو توسط نرخ انحلال غشا و یا ماتریس، کنترل می‌گردد. از آنجایی که انحلال مواد پلیمری اساس این روش می‌باشد، پلیمرهایی مورد استفاده قرار می‌گیرند که قابلیت انحلال و تخریب در آب را داشته باشند. انتخاب یک پلیمر خاص برای رهایش کنترل شده دارو به پارامترهایی نظیر مکانیزم انحلال، دوره زمانی رهایش، مسیر رهایش دارو و غیره بستگی دارد.

3. پوشش زخم
ترمیم زخم یکی از فرایندهای طبیعی است که در هنگام آسیب پوست به منظور بازسازی بافت درم و اپیدرم در بدن صورت می‌پذیرد. در پوست سالم، اپیدرم و درم در یک حالت تعادلی ثابتی قرار دارند و یک سد محافظتی در مقابل محیط خارجی ایجاد می‌کنند. هنگامی که این سد حفاظتی از بین رود، مجموعه‌ای از فعالیت‌های بیوشیمیایی پیچیده، به سرعت برای بازسازی بافت آسیب دیده صورت می‌پذیرد. اما این ترمیم به دلیل وجود بافت اسکار(scar) نمی‌تواند به طور کامل صورت پذیرد. بنابراین استفاده از پوشش‌های زخم به منظور حفاظت از زخم، استخراج مایع اضافی از اطراف زخم، ضدعفونی کردن میکروارگانیسم‌های خارجی و بهبود ظاهر در تسریع فرایند ترمیم احتیاج است. به منظور چنین عملکردی، پوشش‌های زخم باید یک سد فیزیکی بر روی زخم ایجاد کنند با وجود اینکه در مقابل عبور رطوبت و اکسیژن نفوذ پذیر هستند.

filereader.php?p1=main_a87ff679a2f3e71d9
شکل 4. پوشش زخم تهیه شده از الیاف الکتروریسی

4. پروتزهای پزشکی
در علم پزشکی، پروتز به وسیله‌ای اطلاق می‌گردد که جایگزین قسمت‌های از بین رفته بدن در اثر بیماری، ضربه و یا نواقص مادرزادی می‌شود. پروتزهای منسوج جزء دسته منسوجات داخل بدنی هستند که با استفاده از تکنیک‌های جراحی به جای بافت ناکارآمد برای جبران نقص استفاده می‌گردند. نانو الیاف پلیمری زیست سازگار الکتروریسی شده مسیر جدیدی را در تولید تعدادی از پروتزها جهت جایگزینی در بافت‌های نرم بدن همانند رگ های خونی، عروق و غیره فراهم کرده است (شکل 5). علاوه بر این، نانو الیاف می‌توانند به عنوان فیلم نازک متخلخل بر روی پروتز بافت سخت جهت جایگزینی در بدن قرار گیرند. فیلم پوشش دهنده به عنوان فاز میانی بین پروتز و بافت سخت عمل می‌کند و انتظار می رود که به طور مؤثرتری عدم تطابق میان بافت طبیعی و پروتز را از لحاظ سفتی (stiffness) در فاز میانی کاهش دهد و از عدم موفقیت پروتز بعد از کاشت جلوگیری کند[12].

filereader.php?p1=main_e4da3b7fbbce2345d
شکل5. پروتز لوله‌ای شکل با ساختار نانو [13]

یکی از پر کاربردترین پروتزها، پروتزهای عروقی(vascular prostheses) می‌باشند. که در ادامه روش تولید به طور کلی بیان شده است.
همان طور که در شکل 4 مشاهده می‌شود؛ جهت تولید این گونه پروتزها، از دستگاه الکتروریسی متداول استفاده شده است. با این تفاوت که جمع‌کننده آن میله‌ای فلزی با قطری برابر قطر اندام طبیعی است. بعد از آنکه ضخامت نانو الیاف جمع آوری شده بر روی میله به ضخامت مورد نظر رسید؛ ساختار بی‌بافت الکتروریسی شده حاصل (وب) به صورت لوله‌ای شکل از میله جدا می‌شود. چرخش میله‌ی فلزی با سرعت‌های متفاوت منجر به آرایش یافتگی متفاوت نانو الیاف می‌شود. از آنجایی که عملکرد پروتز بعد از کاشت بسیار وابسته به انطباق پذیری (compliance) آن با بافت طبیعی می‌باشد؛ با کنترل میزان آرایش یافتگی نانو الیاف حاصل از الکتروریسی می‌توان انطباق پذیری پروتز را بهبود داد (شکل 7). در نهایت پس از تولید نمونه، عملیات تکمیلی مورد نیاز و ارزیابی‌های لازم جهت آماده‌سازی نمونه به منظور کاشت در بدن انجام می‌شود [13,14].

filereader.php?p1=main_1679091c5a880faf6
شکل 6. نمایی از الکتروریسی وب لوله‌ای شکل بر روی میله‌ی فلزی تحت حرکت چرخشی و عرضی[14]

filereader.php?p1=main_8f14e45fceea167a5
شکل7. تصاویر از قسمت‌های مختلف وب الکتروریسی شده تحت سرعت 3400 دور بر دقیقه[14]

5. حسگرهای زیستی (biosensor)
توانایی تشخیص عوامل بیماری زا با حساسیت بالا، فرصت مناسبی جهت تشخیص سریع و درمان بیماری‌ها می باشد. به طور کلی حسگر زیستی وسیله‌ای است که یک عامل شیمیایی را در محیط بیولوژیکی اندازه گیری می‌کند که به این منظور از یک جزء زیستی (biological element) استفاده نموده تا به طور اختصاصی و قابل انتخاب نسبت به تشخیص مولکول‌های هدف اقدام نماید. در واقع وظیفه اساسی جزء زیستی این است که در صورت وجود عوامل دیگر در محیط مورد اندازه گیری، تنها عامل مورد نظر را به سمت خود جذب کند.
برای مثال حسگر اندازه گیری قند خون از گلوکز اکسیداز به عنوان جزء زیستی استفاده کرده تا در زمان قرارگیری قطره خون بر روی آن، از میان تمام عوامل موجود در خون، تنها با مولکول هدف یعنی گلوکز خون وارد واکنش شود و به اندازه گیری آن اقدام نماید.
یک زیست حسگر به طور کلی از اجزای زیر تشکیل شده که در شکل 8 نشان داده شده است:
  • مجهول (analyte): ماده‌ای که مورد شناسایی قرار می‌گیرد.
  • جزء زیستی (bioreceptor): مولکول‌هایی (به طور مثال آنزیم‌ها، پادتن‌ها (antibody)، سلول‌ها و میکروارگانیسم‌ها) که میل ترکیبی خاص به هورمون‌ها، پادتن‌ها و ترکیبات فعال بیولوژیکی دیگر دارند و آن ها را به سمت خود جذب می‌کنند.
  • مبدل(transducer): تغییرات رخ داده در اثر تماس جزء زیستی و مجهول را به شکل سیگنال به سمت پردازشگر می‌فرستد.
  •  پردازشگر اطلاعات: سیگنال دریافتی از مبدل را به داده‌های قابل فهم تبدیل می‌کند.
filereader.php?p1=main_c9f0f895fb98ab915
شکل8. اصول و مبادی یک زیست حسگر

یکی از عملیات مهم در حسگرها تثبیت (immobolization) جزء زیستی بر روی مبدل می‌باشد، که در این میان استفاده از نانو الیاف در زیست حسگرها به دلیل ویژگی‌های ذکر شده در زیر مورد توجه قرار گرفته است.
  1.  نسبت سطح به حجم و تخلخل بالای نانو الیاف
  2. امکان تولید نانو الیاف از پلیمرهای متنوع که زیست سازگاری و پایداری شیمیایی بالایی دارند.
  3.  بهبود انتقال جرم به واسطه تخلخل بالای آن‌ها
  4.  سهولت امکان عامل دار کردن سطح نانو الیاف 
  5. امکان القای خواص الکتریکی، مغناطیسی و نوری در بستر نانو الیاف با استفاده از نانو ذرات فلزی، نانو لوله‌های کربنی، مولکول‌های رنگ و غیره (شکل 9)

در نتیجه این گونه حسگرها زمان پاسخ و حساسیت بالاتری را در مقایسه با حسگرهای معمولی داشته که کاربرد آنها را در زیست حسگرها مطلوب می‌سازد.

filereader.php?p1=main_45c48cce2e2d7fbde
شکل 9. عامل دار کردن نانو الیاف با مواد مختلف (مواد رنگی فلورسانس، نیمه هادی ها ، نانو میله های طلا، نانو ذرات، نانو سیم ها و گرافن)[15]

یکی از رایج ترین تقسیم بندی حسگرها، تقسیم بندی بر اساس نوع مبدل می‌باشد. مبدل‌ها می توانند الکتروشیمیایی، نوری، گرمایی و پیزوالکتریک باشند و زیست حسگر نیز بر طبق نوع مبدل استفاده شده، نامگذاری می‌گردد. استفاده از نانو الیاف در تمامی حسگرها از جمله الکتروشیمیایی، پیزوالکتریک و نوری امکان پذیر است[16].

نتیجه گیری
الکتروریسی یکی از روش‌های ممکن در تولید نانو الیاف پیوسته می‌باشد. نانو الیاف الکتروریسی شده، ویژگی‌های مطلوبی را به نمایش می‌گذارند که امکان استفاده از آن ها را در بسیاری از کاربردها و به طور ویژه پزشکی شامل مهندسی بافت، سامانه رهایش دارو، پوشش‌های زخم بند و غیره جذاب می‌سازد. در هر کاربرد با انتخاب مناسب مواد و روش مورد استفاده، کنترل پارامترهای الکتروریسی و عملیات تکمیلی می‌توان شرایطی را فراهم کرد که نمونه‌های تولیدی، بهترین عملکرد را با توجه کاربرد مورد نیاز داشته باشد.

منابـــع و مراجــــع

1. Khil MS, Bhattarai SR, Kim HY, Kim SZ, Lee KH (2005) Journal of Biomedical Materials Research Part B: Applied Biomaterials 72:117

2.Ma Z, Kotaki M, Inai R, Ramakrishna S (2005) Tissue engineering 11:101

3.Riboldi SA, Sampaolesi M, Neuenschwander P, Cossu G, Mantero S (2005) Biomaterials 26:4606

4.Yang F, Murugan R, Wang S, Ramakrishna S (2005) Biomaterials 26:2603

5.Prabhakaran MP, Ghasemi LM, Ramakrishna S (2011) Journal of nanoscience and nanotechnology 11:3039

6.Huang L, Apkarian RP, Chaikof EL (2001) Scanning 23:372

7.Teo WE, He W, Ramakrishna S (2006) Biotechnology journal 1:918

8.Zhao Ch, Tan A, Pastorin G, Kiat Ho H (2013) Biotechnology advances 31: 654

9.Casper CL, Yang W, Farach-Carson MC, Rabolt JF (2007) Biomacromolecules 8:1116

10.Sill TJ, von Recum HA (2008) Biomaterials 29:1989

11.Agarwal S, Wendorff JH, Greiner A (2008) Polymer 49:5603

12.Huang ZM, Zhang YZ, Kotaki M, Ramakrishna S (2003) Composites science and technology 63: 2223.

13.Kang YK, Park CH, Chang H, Minn K, Park CY (2008) Journal of applied polymer science 110: 3267.

14.Matsuda T, Ihara M, Inoguchi H, Kwon IK, Takamizawa K, Kidoaki S (2005) Journal of Biomedical Materials Research Part A 73: 125

15.Ding B, Wang M, Wang X, Yu J, Sun G (2010) Materials Today, 13: 16

16.Wang P, Wang Y, Tong L (2013) Light: Science & Applications, 2: e102